Zeynep ALTIN | Piri Reis Haritası ve Gizemi

Zeynep ALTIN | Piri Reis Haritası ve Gizemi

Harita, 9 Kasım 1929’da Topkapı Sarayı’nın müzeye dönüştürme esnasındaki çalışmalarda tesadüfen bulundu. 2 ila 3 yıllık çalışmalar sonunda Türk denizciliği hakkında uzman olan, ayrıca haritanın ilk dünya haritası olduğunu tespit eden Profesör Paul Kahle, harita ile ilgili inceleme sonuçlarını 1931 yılında 18. Doğubilimleri Kongresi’nde sundu. Haritanın üzerindeki notları Hasan Fehmi Bey latin harflerine çevirdi. Türk Tarih Kurumu başkanı Yusuf Akçura’nın 1937 tarihli ‘Piri Reis Haritası’ adlı kitabında haritayı yayımladı. Dönemin Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal ATATÜRK, haritayı Ankara’ya getirtip bizzat inceledi ve devlet matbaasında çoğaltılmasını sağladı.

Peki Özelliği nedir bu Haritanın ?

Harita, Amerika kıtasını gösteren, çizimi Osmanlı Kaptan-ı Deryası Amiral Piri Reis tarafından 1513 ( Hicri takvim 919 ) yıllarında çizilmiştir, ayrıca günümüze dek kalan dünyanın eski haritalarından biridir. O devre rağmen neredeyse hatasız olarak kabul gören çizimi, günümüzde de halen tartışılmaktadır.

Harita genel olarak Avrupa, Afrika’nın batı kıyıları, ayrıca Güney Amerika’nın doğu kıyılarını gösterir.

Detayları ile günümüzde bile soru işareti uyandıran harita ile bir çok iddia ortaya atılmıştır. Bunlardan günümüzde dahi konuşulan en önemli 2 iddia; Haritanın Grönland Buzul altı ile Antartika buzul altı topografik haritasını gösterdiği yönündedir.

Ancak sorular daha kafa karıştırıcıdır;

Haritanın dönem şartlarına rağmen fazla detaylar taşıdığından bahsetmiştik. Bunun nedeni olarak Piri Reis in bunca detayı çizim yeri olan Ant dağlarından yani konumunun kolaylığından geldiği söylenir. Ant dağları bildiğiniz üzere Dünya’nın en uzun sıradağlar zinciridir. Güney Amerika’nın bütün batı kıyısı boyunca uzanır. Venezuela’dan başlayıp Kolombiya, Ekvador, Peru, Bolivya üzerinden devam ederek Arjantin ve Şili’nin Patagonya topraklarında sona erer. Bu yedi devlet aynı zamanda And Ülkeleri olarak da bilinir.

Ancak

Her coğrafi keşifler kitabında yazan bir bilgi vardır ki kafalarda çelişkiyi yaratır;
*Kortez (Cortez) adında İspanyol denizcinın keşfettiği Peru ve Ant dağları içine alan yakın şehirler dahil 1519 – 1532 zaman dilimleri arasında keşfedilmiş, Francisco Pizarro ordusu ile birlikte içinde yer alan uygarlıklara (aztek – inka) ise yine bu dönemde son vermiş.

O halde, henüz Peru dünyada keşfedilmemiş iken Piri Reis Ant dağlarını nereden biliyordu?

Güney Amerika kıtalarının detayları bariz olarak ilk göze çarpanlar arasında olurken bazı kesimleri içinde bulundurduğu detaylara göre fazla ilkelce olmasıda göz ardı edilemezdi.

Acaba haritanın çizim yılı olan 1513, yoksa haritanın çizimine başlandığı tarihi m?

..ya da tarih mi yanlış biliniyor ?

Kısacası, Piri Reis’in haritalarının 1513 tarihinde çizildiği varsayarsak, enlem – boylam benzeri iltizamlı koordinat çizgilerinden ve topografik çizimlere dek birçok sıra dışı bilgiye sahip olduğu bir gerçek.

Peki Harita şu an nerede mi?

Bu konuda kesin bilgi yok.

Haritanın geçmiş Osmanlı topraklarında, yanı evinde İstanbul – Topkapı sarayı’nda muhafaza edildiği söylenmekte. Bir dönem kaybolan sonrasında bulunan ve bir defaya mahsus ziyarete açılan harita, kimi araştırmacılara göre sahtedir.

Asıl olanın çalındığı dönem Amerikaya götürüldüğü, Türkiye’ ye ise sahtesinin getirildiği iddia edilmektedir.